الشيخ رسول جعفريان

548

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

وجود مىآمد ، سعى مىشد تا راهنماييهاى لازم از نظر دينى و سياسى ارائه شود . اين حركت سابقه‌دارى بود كه امام عسكرى عليه السّلام نيز در دوران حيات خود به آن نظر داشت و در توسعه و استفاده از آن مىكوشيد . افرادى كه سابقهء علمى درخشان و همچنين ارتباط استوارى با امامان قبلى يا خود آن حضرت داشتند و مىتوانستند از نظر حديثى پشتوانه‌اى براى شيعيان به شمار آيند ، به عنوان وكيل انتخاب مىشدند . نيشابور كه مركزيت آن از نظر علمى و فرهنگى و همچنين از نظر اقتصادى بسيار قويتر از ديگر نقاط بود ، براى خراسان اهميت زيادى داشت . وكيل امام در اين شهر طبق روايتى كه ذيلا به نقل آن مىپردازيم ابراهيم بن عبده بود . در اينجا براى آن كه اهميت اين سيستم و كارهاى انجام شده از طريق آن روشن شود نامه‌هاى امام دربارهء اين وكالت را به اختصار مرور مىكنيم : در نامه‌اى كه امام عسكرى عليه السّلام به عبد الله بن حمدويه نوشته ، آمده است : من ابراهيم بن عبده را بر شما نصب كردم تا اهالى آن نواحى و ناحيه شما حقوق واجب ما را به او بپردازند . من او را امين خود براى دوستانم در آن نواحى قرار دادم ، تقوا پيشه كنيد و مراقب باشيد كه حقوق را ادا كنيد كه در ترك و يا تأخير آن عذرى نيست . « 1 » از اين نامه به دست مىآيد كه شعاع وكالت و فعاليت ابراهيم ، تمام نواحى و حتى ناحيه عبد الله بن حمدويه بيهقى - ناحيه عبد الله احتمالا همان بيهق بود - را در بر مىگرفته است . گويا بعضى از شيعيان دربارهء اصالت و صحّت خط امام دربارهء ابراهيم ، دچار ترديد شدند . به دنبال آن ، امام نامه‌اى به شرح زير نوشت : نامه‌اى كه در آن ابراهيم به عنوان وكيل من تعيين و به وى مأموريت اخذ حقوق من از دوستانم داده شده از خود من است و آن را به خط خود نوشته‌ام . من او را در شهر خودشان به حق منصوب كرده‌ام . از خدا بترسيد و حقوق مرا به وى بپردازيد كه من به او اجازه تام و كامل در اين باره داده‌ام . « 2 » طولانىترين نامه از توقيعات امام عسكرى عليه السّلام درباره همين ابراهيم بن عبده

--> ( 1 ) . رجال كشى ، ص 580 ( 2 ) . رجال كشى ، ص 580